ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΑΥΡΙΚΑΣ

 

Ο ναός του Αγ. Νικολάου του Μαύρικα αποτελεί ένα μεταβατικό τύπο μεταξύ των εγγεγραμμένων και ελευθέρων σταυροειδών ναών.

Η ονομασία Άγιος Νικόλαος του Μαύρικα προήλθε προφανώς από το προσωνύμιο αυτού που ανακαίνισε  το ναό αυτό, το έτος 1522, κλάδος της οικογενείας Βαρούχα, μέλη της οποίας συναντάμε να μνημονεύονται και σε άλλες κτητορικές επιγραφές ναών της Παλιαχώρας.

Στη δυτική πλευρά της μεσημβρινής κάμαρας, εκεί που εικονίζεται η Γέννηση της Θεοτόκου, υπάρχει η εξής επιγραφή: Ιστορίθη η παρούσα κάμαρα δια εξόδου Θεοδώρου ιερέως του ποτέ παπά του Ακτουράρι και μνήσθητι Κύριε την ψυχήν (ςic) της δούλης σου Ειρήνης της συμβίου αυτού εν τη ημέρα της κρίσεως αμήν, έτος ςωλη΄(6838- 1330). Ιστορίθη δε δια χειρόςΓεωργίου του Αρά αμήν: αφεντεύοντος ( εφ΄ημάς) υιού Ρεφεδρίγου .

Από τη χρονολογία της επιγραφής βγαίνει το συμπέρασμα ότι η τοιχογράφηση, τουλάχιστον του τμήματος του ναού, έγινε το έτος 1330 κατά την εποχή της δυναστείας των Φαδρίγων.

Άλλη επιγραφή , στη μεσημβρινή πλευρά της ανατολικής κεραίας του ναού, πάνω από την τοιχογραφία του Προδρόμου έχει ως εξής: Ανακενίσθη και ανιστορίθη ο θείος και Πάνσεπτος ναός ούτος του εν Αγίοις Πατρός ημών Νικολάου Αρχιεπισκόπου Μύρων της Λυκίας δια συνδρομής και εξόδου Αντωνίου του Βαρούχα του Μαύρικα και Μιχελέτου Μαύρικα και Αντωνίου του Μαύρικα και Μιχαήλ του Μαύρικα με τους αδελφούς του και Θεοδώρου του Μαύρικα και Πέρου του Μαύρικα και Φραγκούλι του Μαύρικα. Ανιστορήθη ημέρα Δ ε υ τ έ ρ α  εις  ᾳφκβ΄ (1522). Μηνί Μαΐω εις τας ιθ΄.

Από την επιγραφή αυτή πληροφορούμεθα ότι στις αρχές του 1522, ανεκαινίσθηκε τμήμα του ναού, και τοιχογραφήθηκε η ανατολική κεραία του από τα πολυπληθή μέλη της οικογένειας Μαύρικα.

Στις σωζόμενες τοιχογραφίες της ανατολικής κεραίας του ναού, στις βόρειες και νότιες πλευρές αυτού και στις εικόνες του Αγ. Νικολάου, Αγ. Ιωάννου του Προδρόμου και Αγ. Πέτρου, υπάρχει πλήθος χαραγμάτων και ενθυμήσεων ως και πλήθος απεικονίσεων ιστιοφόρων πλοίων διαφόρων τύπων, τα οποία μαρτυρούν περί των ασχολιών μεγάλου μέρους των κατοίκων και περί της θρησκευτικότητας των ναυτιλλομένων.

Μνήσθητι Κύριε του δούλου σου 1647

+αφμ΄(1540) Μνήσθητι Κύριε του δούλου σου  μετά του πλεομένου εν ημέρα κρίσεως.   Μνήσθητι Κύριε του δούλου σου   Νικολάου του Παπαστεφάνου αφκη΄(1528) κ.α.

Άλλες τοιχογραφίες στο ι. ναό  είναι η ανάσταση του Λαζάρου, ο άγιος Γεώργιος, οι  εικόνες επί του κτιστού τέμπλου και η Πλατυτέρα στην κόγχη του ιερού βήματος.